Sprawna i efektywna wymiana komunikatów w systemie pomiarowym wymaga odpowiedniej organizacji w obszarze interfejsu pomiarowego.
Podczas wymiany komunikatów urządzeniowych w systemie musi być wyznaczony nadajnik oraz jeden lub więcej odbiorników.
Każde z urządzeń standardu GPIB może mięć trzy możliwości pracy tj. każde z nich może być odbiornikiem, nadajnikiem oraz/lub kontrolerem.
Role danego urządzenia w systemie wyznacza urządzenie sterujące pracą systemu, a więc mające możliwość kontroli.
Zdolność pracy urządzenia w trybie kontrolera, nadajnika lub odbiornika jest podstawową własnością urządzenia interfejsowego.
Nadajnik wysyła dane do jednego lub więcej odbiorników, natomiast kontroler nadzoruje przepływ informacji w magistrali GPIB za pomocą rozkazów kierowanych do wszystkich urządzeń.
Poprzez magistrale interfejsu są przesyłane komunikaty urządzeniowe oraz interfejsowe.
Przed transmisją komunikatu kontroler systemu musi wyznaczyć jego nadajnik oraz jego odbiorniki.
Wyznaczenie nadajnika i odbiorników wiąże się z przesłaniem komunikatów interfejsowych, których nadajnikiem jest zawsze kontroler systemu, a odbiornikami układy interfejsowe wszystkich urządzeń dołączonych do magistrali interfejsowej.
Oba rodzaje komunikatów są przesyłane w rożnych trybach pracy interfejsu; urządzeniowe w trybie danych, interfejsowe natomiast w trybie rozkazowym.
W obu przypadkach sekwencje bajtów są transmitowane tzw. metodą handshake'u trzyliniowego.
Jest to asynchroniczny sposób transmisji, w którym szybkość przesyłania bajtów dostosowuje się automatycznie do aktualnie najwolniejszego urządzenia.
Magistrala GPIB jest jak zwykła magistrala komputerowa, z wyjątkiem tego, że komputer ma ją podłączoną jako kartę rozszerzeń, do której za pomocą standardowych kabli są podłączone urządzenia.
Zadania kontrolera magistrali GPIB są porównywalne do jednostki CPU w komputerze. Wiele konfiguracji magistrali GPIB nie wymaga kontrolera systemu, np. jeśli urządzenie, które jest zawsze tylko nadajnikiem zostanie przyłączone do jednego lub więcej urządzeń, które są tylko odbiornikami.
Kontroler systemu jest konieczny wtedy, gdy są wymagane w systemie zmiany aktywnych lub adresowanych odbiorników lub nadajników.
Kontroler jest zwykle urządzeniem sterowanym (zarządzanym) przez komputer.